بررسی تکنیک‌های روایی در رمان شازده احتجاب هوشنگ گلشیری

نویسندگان

چکیده

در داستان‌نویسی مدرن بسیاری از شیوه‌های سنتی روایت از میان رفته و معمولاً صناعت داستان بیشتر از محتوای آن در کانون توجه قرار گرفته است. رمان کوتاه شازده احتجاب اثر هوشنگ گلشیری یکی از نخستین داستان‌های ایرانی‌ است که در آن به «فرم» داستان و شیوه‌های روایت بیش از هر چیز دیگر تکیه شده است. از نکته‌های مهم این رمان، چرخش‌های به‌جا و به‌موقع زاویة ‌دید است. بررسی و تحلیل زاویۀ دید و شیوه‌های روایی با دیدگاه‌های متفاوت از بحث‌های جدید نقد ادبی است که امروزه به عنوان شاخه‌ا‌ی مستقل و مهم در مباحث داستان‌نویسی به آن توجه می‌شود. گلشیری در این رمان از تکنیک‌های تک‌گویی درونی مستقیم روشن و تک‌گویی درونی غیرمستقیم به‌شایستگی استفاده کرده و جریان داستان را پیش برده است. این اثر از نظر روایت، رمانی منسجم و ساخت‌مند است که همۀ بخش‌های آن به طور منظم و منطقی در جای خود قرار گرفته‌اند. روایت در این رمان به شیوۀ رمان‌های جریان سیال ذهن است اما اغتشاش آن‌گونه از رمان‌ها ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study of the Narrative Techniques in Shāzde Ehtejāb

نویسندگان [English]

  • Kavoos Hassanli
  • Zibā Ghalāvandi
چکیده [English]

Modern story-telling is no longer interested in the traditional ways of narrating and the content of the story is no more as significant as the narrative devices. The novelette Shāzde Ehtejāb by Hooshang Golshiri, is one of the early examples in Persian fiction in which a great emphasis is laid on "form" and "techniques" of narrating the story. A significant point in this work is the technical turn in point of view which has some crucial effects on the function of the other fictional elements. In Shāzde Ehtejāb, Golshiri has made use of both indirect and direct interior monologue. Our study tries to demonstrate that this work of fiction is so coherent and structured that all its elements do exactly the functions they are supposed to. Although benefiting the technique of the stream of consciousness, the work does not suffer from the confusion prevailing among the novels written by this technique.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shāzde Ehtejāb
  • narrator
  • interior monologue
  • indirect interior monologue
  • Golshiri