دانشگاه گیلانادب پژوهی1735-80271220070701سخن آغازین ۲79297FAJournal Article19700101https://adab.guilan.ac.ir/article_297_d4370e0021dd53236f49e69c0da98b0b.pdfدانشگاه گیلانادب پژوهی1735-80271220070701What is the Postmodern Novel?رمان پسامدرن چیست؟1147298FAحسینپایندهJournal Article19700101Since a few years ago when the first postmodern novels were published in Iran, knowing and defining the characteristics of this type of novel has been one of the central issues in literary studies. Due to the different applications that the term postmodernism has found in various fields of the humanities, there is no consensus as to what exactly a postmodern novel is. Emphasising the plural nature of the theoretical debates on postmodernism presented from diverse perspectives, this article attempts to give an account of just one of the influential theories of the postmodern novel postulated in two celebrated essays by John Barth. Part One of the article sets postmodernism in its intellectual, cultural and social backgrounds. Part Two is an exposition of and commentary on the evolution of Barth’s views on the postmodern novel. In Part Three the narrative mode of the Iranian author Reza Barahani’s novel Azadeh Kanom and Her Writer is analysed on the basis of Barth’s approach in order to examine why it can be considered as postmodern. The final Section offers a conclusion based on the points discussed in the articleاز چند سال پیش به این سو که نخستین رمانهای پسامدرن در کشور ما منتشر شدند، شناخت ویژگیهای رمان پسامدرن به یکی از مسائل مهم در مطالعات ادبی تبدیل شدهاست. به سبب کاربردهای متعددی که اصطلاح «پسامدرنیسم» در حوزههای گوناگونِ علوم انسانی پیدا کردهاست، هیچگونه اجماعی دربارة تعریف رمان پسامدرن موجود ندارد. مقالة حاضر، با تأکید بر ماهیتِ متکثّر بحثهای نظری که دربارة پسامدرنیسم از منظرهای گوناگون صورت گرفته، صرفاً کوششی است برای تقرّب به یکی از نظریههای تأثیرگذار دربارة رمان پسامدرن که در دو مقالة مشهور به قلم جان بارت مطرح شدهاست. در بخشِ نخستِ مقالة حاضر، بحثی در خصوص زمینههای فکری و فرهنگی و اجتماعیِ پیدایش پسامدرنیسم ارائه میشود. بخش دوم این نوشتار، شرحی است بر تطوّر آراء جان بارت دربارة رمان پسامدرن. در سومین بخشِ مقاله ، بر مبنای دیدگاه جان بارت، بحثی دربارة شیوة روایت در رمان آزاده خانم و نویسندهاش، نوشتة رضا براهنی، ارائه خواهد شد که شالودة آن، تأکید بر ماهیت پسامدرنیستیِ نحوة روایت در این رمان است. بخش پایانیِ مقالة حاضر، به نتیجهگیری از بحثهای ارائهشده اختصاص دارد.https://adab.guilan.ac.ir/article_298_e29ea601b9e910105c01546b94d5e7d5.pdfدانشگاه گیلانادب پژوهی1735-80271220070701Principles of the Poetry Stylisticsمبانی سبکشناسی شعر4976299FAاحمدسمیعی(گیلانی)Journal Article19700101The poetry stylistics constitutes three elements of style, poetry, and language which are in constant evolution. Novelty of style coincides, sometimes with both the selection of new norms and the deviation from old norms, and sometimes with either of the two. For this reason, any kind of studies about style, involves a knowledge of conventional norms or system of codes. In other words, one must firstly recognize what linguistic and traditional conventions the poet follows, and which capacities of poetic expressions and structures he is equipped with, to become then aware of the poet's selection of these conventions and capacities, as well as of his appropriations of them and the role of these appropriations in his poetry. This paper, while insisting on the deep meaning of “style” in spite of its evolution, deals with the ideas such as different viewpoints about style, the recognition of stylistic elements, scientific stylistics, the interrelation of schools of poetry and poetic styles, the relation between style and mentality of the poet, the role of stylistics in studying literary language, public and private styles, and the role of style in giving shape to the poetic identity. The article, taking into account the up-dated ideas about stylistics, aims to have a deeper look on its concept and functions.در سبکشناسی شعر سه عنصر سبک، شعر و، به تبع آن، زبان مندرج است. این هر سه مفاهیمی سیّال و دستخوش تحوّلاند. نوآوری در سبک با انتخاب یا هنجارگریزی و یا هر دو مقارنه دارد. لذا مطالعه سبکی باید مسبوق به آگاهی از هنجار و کدهای پیشینی یا دستگاه وسایل باشد؛ یعنی نخست باید دید که شاعر در کدام چارچوب زبانی و سنّتی جای گرفته، کدام امکانات زبانی و بیانی و ساختاری در دسترس اوست تا سپس بازشناخت که از این امکانات چه عناصری را برگزیده، در آنها چه تصرّفاتی کرده و نقش این تصرّفات در پیام او چیست. در این نوشتار، ضمن تأکید بر ثابت ماندن مفهوم سبک به رغم تحوّل و تطوّر آن، از مباحثی چون مفاهیم مربوط به سبک، بازشناسی عناصر سبکی، سبکشناسی علمی، رابطه مکتب و سبک، نسبت میان سبک و ذهنیّت؛ نقش سبکشناسی در مطالعه زبان ادبی؛ سبک جمعی و سبک شخصی و سبک به عنوان ابزار فردیّتساز گفتوگو میشود.
هدف از این مقاله تأمّلاتی درباره مبانی سبکشناسی شعر با در نظر داشتن تازهترین نظریات مربوط به آن است.https://adab.guilan.ac.ir/article_299_740b7cbe9d337c68ffd469bae77d5e5b.pdfدانشگاه گیلانادب پژوهی1735-80271220070701Bourdieu and the Sociology of Literatureبوردیو و جامعهشناسی ادبیات7794300FAمژگانکاردوستمحمد حسنمقدس جعفریعلییعقوبیJournal Article19700101Although the sociology of literature is the latest branch of the general sociology, there has been a world-wide aspire to introduce and study this field and its various divisions such as sociology of literary tastes, sociology of literary creation, sociology of novel, sociology of books and sociology of reading. In Iran this area of study is recent and the numbers of researches carried out in it are limited.
Pierre Bourdieu ( 1930-2002 ), French sociologist and critics, is one of the greatest figures in the sociology of literature whose point of views seem to be less known in Iran, as compared to the ideas of other literary sociologists such as Lukacs, Goldmann, Gramsci, and Bakhtin. Bourdieu believes that the people's taste for literature and art is influenced by their various social backgrounds including family relations, educational systems, literary and artistic institutions, and social stratifications.
This article tends to provide the reader with a general introduction on the sociology of literature. At first the main concepts of Bourdieu's views such as "field", "habitus", and "literary taste" are discussed; then the ways through which these concepts are related to one another will be explained on the basis of Bourdieu's approach to sociology of literature.جامعهشناسی ادبیّات، جوانترین شاخه از شاخههای جامعهشناسی عمومی است و در سطح جهانی، تلاشهای گستردهای دربارة جامعهشناسی ادبیّات و شاخههای گوناگون آن، از قبیل جامعه شناسی ادبی، جامعه شناسی ذوق ادبی، جامعه شناسی رُمان، جامعه شناسی آفرینش ادبی، جامعه شناسی کتاب و جامعه شناسی خواندن صورت گرفتهاست؛ با وجود این، سطح کنونی پیشرفت جامعه شناسی ادبیات در ایران، مانند بسیاری از دیگر رشته ها، و شاید بیش از سایر آنها، از سطح موجود جهانی پایینتر است.
پییر بوردیو (1930 ـ 2002)، یکی از جامعه شناسان و منتقدین برجسته معاصر فرانسوی در زمینة جامعه شناسی ادبیّات است که دیدگاههای او در کشور ما، در مقایسه با سایر جامعهشناسان ادبیات، مانند لوکاچ ، گلدمان ، آدورنو ، گرامشی ، باختین و… کمتر مورد توجّه قرار گرفتهاست. در مجموع، بوردیو معتقد است که ذائقههای ادبی و هنری افراد متأثّر از زمینههای مختلفی است که افراد در آن بهسر میبرند؛ این زمینهها شامل نظامهای خانوادگی، آموزشی، نهادهای ادبی و هنری و منشأ طبقاتی آنهاست. هدف ما در این مقاله آشنایی مقدماتی با چشماندازهای نظری دیدگاه پییر بوردیو در مورد جامعهشناسی ادبیات است. برای تحقق این هدف ابتدا به مفاهیم اساسی بوردیو در جامعهشناسی ادبیّات چون زمینه، عادت واره و ذائقة ادبی میپردازیم و سپس دربارة نسبت بین این مفاهیم در جامعهشناسی ادبیات بوردیو سخن خواهیم گفت.https://adab.guilan.ac.ir/article_300_0e08f84e458679c8fb68a0dfe57494e8.pdfدانشگاه گیلانادب پژوهی1735-80271220070701The Functions of Colors, Notably Black and White, in Shâhnâmeh of Ferdowsiکارکرد رنگ در شاهنامه فردوسی143165301FAکاووسحسن لیلیلااحمدیانJournal Article19700101Colors are among the qualities which have specific effects in our life. A good knowledge of these effects can reveal many secrets.
In Shâhnâmeh of Ferdowsi, there are 4197 expressions concerned, in one way or another, with the idea of color, and of which, 3267 instances directly refer to the concept of color. These expressions fall into 18 categories.
67.27% of the colors mentioned in Shâhnameh are the achromatics (black and white, dark and light, bright and piebald); and 32.73% are chromatics(red, yellow, green, purple,…).
Through paying attention to the symbolic meanings of colors, one can realize the secrets of them and the artistic values related to them. At the same time, the affinity between this epic and a part of the mythologies of other nations will be manifested by examining these symbolic meanings.
This article, attempts to trace at the various ways, black and white, are used in Shâhnâmeh.عنصر رنگ از عناصر ویژهای است که میتوان از طریق شناخت ویژگیها، خاصیتها و تأثیرات آن، از روی بسیاری از رمزها پردهبرداری کرد و به رازهای پنهان بسیاری از پدیدهها دست یافت.
در شاهنامه فردوسی 4197 بار عنصر رنگ مورد توجّه قرار گرفتهاست. از این تعداد 3267 مورد ازنظر مفهومی نیز بیانگر معنای رنگ است. واژههای رنگی شاهنامه را در 18 دسته میتوان جای داد. 27/67 درصد از رنگهای به کار رفته در شاهنامه مربوط به رنگهای بیفام (سیاه، سپید، تاریک، روشن، تیره، درخشان و ابلق) و 73/32 درصد مربوط به رنگ واژههای فامی (سرخ، زرد، سبز، بنفش و…) است.
چنانچه به معنای نمادین رنگها توجه شود، پرده از روی بسیاری از رمزهای رنگین شاهنامه و ارزشهای هنری آن برداشته میشود و پیوند این متن حماسی با اسطورهها و باورهای ملل دیگر آشکارتر میگردد. در این مقاله از میان رنگهای گوناگونِ شاهنامه، چگونگی استفادة فردوسی از رنگهای سیاه و سپید و ویژگیهای آن در شاهنامه بررسی شدهاست.https://adab.guilan.ac.ir/article_301_9ca2dcd218123843162f1b17d3668091.pdfدانشگاه گیلانادب پژوهی1735-80271220070701Divân-e Kabir-e Ghooniyeh and Kolliât-e Shams as narrated by Foroozânfarدیوان کبیر قونیه و کلیّات شمس استاد فروزانفر95115302FAتوفیقسبحانیJournal Article19700101In making ready Mawlânâ's Divân-e Kabir (Ghooniyeh version), I based my work on a fair copy of this version by the deceased professor, Foroozânfar. In the course of this preparation, I grew aware of the differences between the script and the published book, of which I mention here, 93 instances. This paper, on the basis of some findings in Ghooniyeh version, attempts to clarify the ambiguous points in some poems of Mawlânâ, in order to introduce another reading of them which seems to be more authentic.در اثنای فراهم سازی دیوان کبیر(نسخة قونیه) متن تصحیح شدة کلیات شمس تبریزی از مرحوم بدیعالزّمان فروزانفر را به آن دلیل که نسخة اساس آن مرحوم هم همین نسخه بوده، در نظر داشتم. در مواردی بین نسخة خطی و چاپ شدة آن اختلافاتی دیده میشد که در این مقاله به 93 مورد از مهمترین آنها اشاره کردهام. هدف از این نوشتار روشنتر شدن پارهای موارد به استناد نسخة قونیه در دیوان کبیر و ارائة صورت دیگری از شعر مولاناست که احیاناً صحیحتر به نظر میرسد.https://adab.guilan.ac.ir/article_302_642331e04f2b3d85e6128351d404a823.pdfدانشگاه گیلانادب پژوهی1735-80271220070701Carpe diem in the Poetry of Hâfiz and Khayyâm: A Comparative Studyمقایسه اغتنام فرصت در اندیشههای حافظ و خیّام117141303FAغلامرضارحمدلJournal Article19700101This paper is a comparative study of the interpretations of Hâfiz and Khayyâm of Carpe diem, presupposing that a meaningful relationship can be found between the two interpretations.
Carpe diem, as understood by Hâfiz, is analyzed on the basis of ideas such as "Eternal Theophany", "Divine Order", and "God's Grace", by believing in which, Hâfiz finds a character to accept the fortunes, as well as misfortunes of life, and to drink well the pure wine, as well as the lees. The easygoing attitude of Khayyâm, on the other hand, is that of a man who knows the truth but is unable to analyze it. In other words, this attitude is an inevitable resort for a thinker who finds no answer to the question of death. Therefore the interpretation of Carpe diem by Hâfiz is a resistant activity based on an intuitive logic, while that of Khayyâm is a receptive reaction originated from a mathematical logic. Taking another viewpoint, these two interpretations reveal two ways of encountering life and death.این پژوهش بر آن است که خوشباشی و دم غنیمت شمری حافـظ را در چشماندازی تطبیقی با خوشباشی خیام مورد تحلیل و ارزیابی قرار دهد. فرضیة اصلی این تحقیق آن است که بین جهانبینی حافظ و جهان بینی خیام و نوع دم غنیمت شمری هر یک از آنان رابطة معنیداری وجود دارد.
در این نوشتار دم غنیمت شمریِ حافـظ براساس اندیشههایی همچون تجلّی ازلی، نظام احسن و عنایت خداوندی تبیین شدهاست و نتیجه گرفته شدهاست که حافظ خود را با مراد و نامرادی سازگار میکند و دُرد و صاف را خوش در میکشد در حالی که خیام نه از نگاه یک ملحد یا منکر، بلکه از نگاه کسی که حقیقت را قبول دارد، امّا قدرت تحلیل آن را ندارد، و یا تحلیلهای متعارف او را متقاعد نمیکند، با طرح سؤالاتی درباره مرگ و زندگی، در نقطه مرگ به بن بست میرسد و چارهای جز پناه بردن به خوشباشی و دم غنیمت شمری نمیبیند.
بنابراین خوشباشی حافظ یک کنش فعّال است و خوشباشی خیام یک واکنش منفعل که ناشی از دو نوع منطق ریاضی (خیام) و منطق شهودی (حافظ) و دو نوع مواجهه با زندگی و مرگ است.https://adab.guilan.ac.ir/article_303_15639ea6f4c329ba8bfe15bd23cf9deb.pdfدانشگاه گیلانادب پژوهی1735-80271220070701Color in The Tales of Haft-Peykar of Nezamiبررسی رنگ در حکایتهای هفتپیکر نظامی167189304FAزرین تاجواردیآزادهمختارنامهJournal Article19700101There are many works in Persian literature that never sink into oblivion; the more time goes by, the more their values and merits will be revealed. Various commentaries and interpretations on the works of Nezâmi, Mathnavi of Mawlavi, Divân of Hâfiz,... prove this point.The poetical works of Nezâmi are among the lasting Persian verses that can be studied from several point of views. Nezâmi, in Haft-Peykar, has a specific look on the category of colors. As regards the psychological aspects of colors, there is a meaningful relationship between the color of each "Dome", and the quality of the narrated tale. This paper, through concentrating on the seven colors of the "Seven Domes", explains how each color is significantly related to the story told in the Dome.آثار نظامی از زوایای مختلف درخور توجه است. نظامی در هفتپیکر، نگاه ویژه و خاصی به مقولة رنگ دارد. در حکایتهایی که در هفتپیکر مطرح میشود میتوان به ارتباط زیبای میان رنگهای هر گنبد و محتوای حکایات دست یافت. بررسی هر حکایت با ابعاد روانشناسی رنگ مورد نظر، بسیار جلب نظر میکند؛ همچنین ارتباط میان سیاره و اقلیم مورد نظر نیز قابل تأمّل است. در این پژوهش سعی شدهاست هفت رنگ مطرح شده در هفتپیکر که هر کدام متعلق به یکی از گنبدهای هفتگانه میباشد، مورد بررسی قرار گیرند و ارتباط این رنگها با حکایتهای مطرح شده در هر گنبد، بررسی شود.https://adab.guilan.ac.ir/article_304_4a89779c7e0643f59abd67ae22469c43.pdf